اگر اسم «فیبر نوری» را شنیدهاید و نمیدانید دقیقاً چیست، نگران نباشید. در این مقاله همه چیز را خیلی ساده و قابل فهم توضیح میدهیم. شما با مطالعه این راهنما یاد میگیرید که فیبر نوری چیست، چه مزایا و معایبی دارد، چطور کار میکند و چگونه میتوانید به آن وصل شوید.
فیبر نوری چیست؟
فیبر نوری (Optical Fiber) یک نوع کابل پیشرفته است که به جای استفاده از سیگنالهای الکتریکی، اطلاعات را با سرعت بالا از طریق نور منتقل میکند. این کابلها از رشتههای بسیار نازک شیشه یا پلاستیک ساخته شدهاند که قابلیت عبور نور را دارند.
فیبر نوری چگونه کار میکند؟
در فیبر نوری، اطلاعات به شکل نور لیزر یا LED در طول کابل حرکت میکنند. به دلیل ساختار خاص آن، نور در داخل کابل گیر میافتد و با بازتاب داخلی کامل از ابتدا تا انتهای مسیر هدایت میشود. این روش انتقال اطلاعات:
سریعتر از کابل مسی است
تداخل الکترومغناطیسی ندارد
در مسافتهای طولانی کیفیت سیگنال را از دست نمیدهد
اجزای اصلی فیبر نوری
هسته (Core): مسیر اصلی عبور نور
کلادینگ (Cladding): لایهای که نور را درون هسته نگه میدارد
روکش محافظ (Jacket): برای محافظت در برابر رطوبت، ضربه و آسیب فیزیکی
انواع فیبر نوری
فیبر نوری معمولاً به دو نوع اصلی تقسیم میشود:
۱. فیبر نوری تکحالته (Single-mode)
سرعت بسیار بالا
مناسب برای مسافتهای طولانی
گرانتر ولی با کارایی بهتر
۲. فیبر نوری چندحالته (Multi-mode)
مناسب برای مسافتهای کوتاه
ارزانتر و راحتتر در نصب
کاربرد در داخل ساختمان یا شبکههای محلی
مزایای فیبر نوری
اتصال فیبر نوری مزایای زیادی دارد، از جمله:
سرعت فوقالعاده بالا
فیبر نوری میتواند سرعتی تا چند گیگابیت بر ثانیه ارائه دهد؛ بسیار بیشتر از اینترنت ADSL یا 4G.
پایداری بیشتر
برخلاف کابلهای قدیمی، فیبر نوری تحت تأثیر نویز و شرایط جوی قرار نمیگیرد و اتصال پایدارتری دارد.
تداخل ناپذیر
از آنجایی که سیگنالها به شکل نور منتقل میشوند، تداخل الکترومغناطیسی در آن وجود ندارد.
امنیت بالاتر
شنود یا دستکاری اطلاعات در فیبر نوری بسیار سختتر از کابلهای معمولی است.
مناسب برای آینده
زیرساخت فیبر نوری توان پشتیبانی از تکنولوژیهای آینده (مثل اینترنت 8K یا هوش مصنوعی) را دارد.
معایب فیبر نوری
هیچ فناوری کاملی وجود ندارد. فیبر نوری هم ایراداتی دارد:
هزینه نصب اولیه بالاست
تجهیزات مخصوص نیاز دارد (مودم ADSL معمولی به درد نمیخورد)
نصب آن تخصصیتر از کابلهای دیگر است
شکنندهتر است و نیاز به مراقبت دارد
فیبر نوری برای خانه چگونه کار میکند؟
برای اتصال خانه یا محل کار به اینترنت فیبر نوری، معمولاً فرآیند زیر انجام میشود:
شرکت ارائهدهنده اینترنت (ISP) بررسی میکند آیا در منطقه شما امکان فیبر نوری وجود دارد یا نه
در صورت تأیید، تکنسینها کابل فیبر نوری را به ساختمان میآورند
یک دستگاه مخصوص به نام ONT (Optical Network Terminal) در خانه نصب میشود
شما میتوانید مستقیماً یا از طریق روتر وایفای، به اینترنت متصل شوید
آیا مودم برای فیبر نوری لازم است؟
بله، ولی نه مودم معمولی!
برای اتصال به فیبر نوری به یک دستگاه مخصوص به نام ONT یا مودم فیبر نوری نیاز دارید. این دستگاه نور را به سیگنال دیجیتال قابل استفاده تبدیل میکند. در صورت نیاز به وایفای، میتوانید روتر جداگانه نصب کنید یا از مدلهایی استفاده کنید که مودم و روتر همزمان هستند.
کاربردهای فیبر نوری
فیبر نوری فقط برای اینترنت نیست! این فناوری کاربردهای گستردهای دارد:
انتقال داده در دیتاسنترها
ارتباطات بینالمللی (زیر دریاها)
پزشکی (آندوسکوپی و لیزر درمانی)
صنایع نظامی و فضایی
سیستمهای امنیتی و نظارتی
هزینه اتصال به فیبر نوری چقدر است؟
هزینه به عوامل زیادی بستگی دارد:
فاصله شما تا نزدیکترین مرکز ارائه سرویس
تجهیزات مورد نیاز (ONT، روتر، کابلکشی داخلی)
تعرفه شرکت ارائهدهنده
میزان سرعت درخواستی (مثلاً ۱۰۰ مگابیت، ۳۰۰ مگابیت یا ۱ گیگابیت)
نکته: بعضی شرکتها نصب اولیه را رایگان انجام میدهند یا تسهیلات قسطی دارند.
برای مطالعه بیشتر درباره فیبر نوری اینجا کلیک کنید.